Finał XVIII edycji konkursu Fizyczne Ścieżki już za nami
12 maja 2023, 11:02Po czterech latach spowodowanych pandemią tegoroczny Finał XVIII edycji konkursu Fizyczne Ścieżki powrócił do formuły stacjonarnej i odbył się w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Otwocku 20-21 kwietnia 2023 roku. W trakcie dwudniowego finału Konkursu, organizowanego przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych i Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk, zakwalifikowani do niego uczniowie zaprezentowali swoje prace w jednej z trzech kategorii: Pokaz Zjawiska Fizycznego, Praca Naukowa lub Esej.
Impuls szybszy niż światło
27 czerwca 2010, 09:41Prędkość nadświetlna jest nieosiągalna dla materii, energii oraz informacji. Zatem czy coś może wędrować szybciej niż światło? Okazuje się, że tak: impuls. Zaskakujące doświadczenie dwóch astrofizyków otwiera całkiem nowe pole badań dla nauki.
Udało się rozwiązać zagadkę nietypowego pochówku z epoki rzymskiej w dzisiejszej Chorwacji
16 października 2025, 17:19W 2011 roku w Osijeku w Chorwacji podczas prac archeologicznych trafiono na nietypowy masowy grób – zwłoki siedmiu mężczyzn, które wrzucono do studni. Teraz Mario Novak z Instytutu Badań Antropologicznych w Zagrzebiu i Cosimo Posth z Uniwersytetu w Tybindze wraz z zespołem rozwiązali zagadkę zmarłych. Badania archeologiczne i datowanie radiowęglowe wskazywały, że mężczyzn pochowano około połowy III wieku, analizy biologiczne pokazały, iż wszyscy cierpieli na różne entezopatie i odnosili rany, a badania DNA czterech szkieletów pokazały, że mieli oni różne pochodzenia, jednak żaden z nich nie miał nic wspólnego z lokalną populacją.
Rozszyfrowano tajemnicę weneckiego wydania "Odysei"
7 maja 2014, 06:05Gdy w 2007 roku M.C. Lang podarował University of Chicago Library swoją kolekcję dzieł Homera, znalazł się wśród nich prawdziwy biały kruk – „Odyseja” wydana w 1504 roku w Wenecji. W wyjątkowym dziele ktoś porobił liczne notatki. Specjalistom udało się ustalić jedynie, że notatki pochodzą prawdopodobnie z połowy XIX wieku. Nie było jednak wiadomo, co oznaczają.
Fizyka i lingwistyka wyjaśniły, dlaczego dla starożytnych Egipcjan pawian był symbolem boga Thota
3 sierpnia 2026, 15:18Starożytni Egipcjanie czcili Thota – boga mądrości, pisma, magii i Księżyca – pod dwiema zwierzęcymi postaciami: ibisa oraz pawiana. O ile związek ibisa z Księżycem od dawna tłumaczono jego zakrzywionym, sierpowatym dziobem i czarno-białym upierzeniem przypominającym fazy ziemskiego satelity, o tyle Thot jako pawian od dekad pozostawał zagadką. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Time and Mind przez Nathaniela Dominy'ego (Dartmouth College) i Catherine Hobaiter (University of St Andrews) proponuje zaskakująco proste wyjaśnienie.
Kamień nazębny pomógł rozwikłać dietetyczną tajemnicę
17 grudnia 2014, 07:43Badając kamień z zębów z przybrzeżnych stanowisk archeologicznych, doktorantka Monica Tromp z University of Otago i dr John Dudgeon z Uniwersytetu Stanowego Idaho ustalili, jaka roślina stanowiła podstawę diety mieszkańców Wyspy Wielkanocnej (Rapa Nui) przed kontaktem z Europejczykami.
Mierzą siły działające między antyprotonami
9 listopada 2015, 14:14Po raz pierwszy udało się zmierzyć siłę interakcji pomiędzy parami antyprotonów. Autorami osiągnięcia są fizycy z Relativistic Heavy Ion Collider (RHIC) w Brookhaven National Laboratory.
Nadprzewodnictwo w rekordowo wysokiej temperaturze
25 sierpnia 2020, 04:19Naukowcy z CeNT UW we współpracy z badaczami z Polski, Włoch i Chin jako pierwsi oszacowali temperaturę, w jakiej mogą pracować nadprzewodniki oparte o związki srebra i fluoru. Uzyskana wartość jest bliska 200 K (-73 °C), czyli znacząco więcej niż 135 K (-138 °C) dla dotychczasowych rekordzistów – związków miedzi i tlenu. O badaniach można przeczytać w czasopiśmie Physical Review Materials.
Naukowcy z Krakowa pomogli badać hipotetyczny świat lustrzany
30 lipca 2026, 08:15Fizycy z Instytutu Paula Scherrera (PSI) w Szwajcarii, we współpracy z ETH Zurych i zespołem z Instytutu Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim – w skład którego wchodzili profesor Kazimierz Bodek, doktor Dagmara Rozpędzik i doktor Jacek Zejma – przeprowadzili jeden z najczulszych dotąd testów hipotezy, że neutron może okresowo znikać w równoległym, lustrzanym sektorze materii.
Planety podobne do Ziemi
26 lipca 2017, 05:57Naukowcy od dawna przewidywali istnienie samotnych planet podobnych do Ziemi, wyrzuconych z macierzystych układów planetarnych i niezwiązanych grawitacyjnie z żadną gwiazdą. Po raz pierwszy ślady takich obiektów znaleźli astronomowie z UW pracujący w projekcie OGLE.
